Vuurwerkangst bij katten

Ook dit jaar zal ongetwijfeld knallend eindigen, maar voor katten zijn de harde en onverwachte knallen van het vuurwerk vaak geen feest. Jammer genoeg wordt er vanaf november al vuurwerk afgestoken. Zowel dieren als mensen schrikken ervan, maar wij mensen weten dat het geen bedreigende situatie is. Voor uw kat is het anders. De angst voor harde geluiden is een natuurlijke angst die direct te maken heeft met overlevingsdrang. De meeste katten proberen weg te vluchten, bijvoorbeeld onder het bed of in andere donkere hoeken van het huis.
Angst op de avond zelf is vervelend, maar daarbij komt dat het probleem zich kan generaliseren. Dan zal uw kat niet alleen in paniek raken bij vuurwerk, maar ook bij andere geluiden waarvoor hij voorheen niet bang was, bijvoorbeeld onweer.

'Voorkomen is beter dan genezen'

Een goed doorlopen socialisatie periode is zeer belangrijk voor de rest van het leven van uw kat. De socialisatie periode loopt van 3 tot 14 weken en in die periode is het belangrijk dat het kitten met allerlei situaties te maken krijgt die voor zijn latere leven belangrijk zijn. Denk hierbij aan kennismaken met kinderen, honden, de draagmand voor bezoek aan de dierenarts en reizen met auto of ander vervoer. Het is in deze periode ook belangrijk dat het kitten wendt aan vreemde en onverwachte geluiden zoals de deurbel de stofzuiger maar bijvoorbeeld ook met onweer en vuurwerk (een hulpmiddel hierbij is de cd met vuurwerk geluiden, zie verderop in de tekst). Belangrijk is dat het kitten tijdens het wennen aan al deze situaties er een positieve associatie aan overhoudt. Het hierna herhalen van het positief aangeleerde gedrag is in die eerste weken heel belangrijk, zowel bij de fokker als bij de nieuwe eigenaar. Door een slechte socialisatie zijn er allerlei trauma’s mogelijk. Vaak zie je dat als de socialisatie niet goed gegaan is bij een kitten er dan heel vaak gedragsprobleemgedrag op latere leeftijd ontstaan. Katten zijn sociale dieren (alleen solistische jagers) net als de hond. Vandaar dat het heel belangrijk is dat de kat vanaf het begin een stuk welzijn meekrijgt. Een kat die niet gelukkig is krijgt last van stress.

Wat te doen om angst te voorkomen?

  1. Binnen het licht aanlaten en een radio of tv aanzetten, dit dempt de geluiden van buiten.
  2. Houdt ramen en gordijnen dicht.
  3. Een veilige plaats voor de kat creëren bijvoorbeeld een doos met een dekentje onder het bed of in een kast.
  4. Aandacht afleiden, door te spelen met de kat of de kat eten te geven. Dit werkt alleen als er maar een klein beetje angst aanwezig is. Als de kat zeer angstig is, is het beter om deze met rust te laten en alle andere punten toe te passen.
  5. De kat niet naar buiten laten! Houdt de kat in een kleine kamer met een kattenbak, zodat de kat niet kan ontsnappen.
  6. Het dier belonen bij goed gedrag, bijvoorbeeld als de kat rustig blijft als er vuurwerk afgestoken wordt.
  7. Geen vuurwerk in de achter of voortuin afsteken, maar afstand houden.

Hoe kan de dierenarts of gedragstherapeut u helpen?

A. Twee maanden van tevoren; gedragstraining met behulp van een cd met vuurwerkgeluiden.

Het gebruik van de cd met vuurwerkknallen en onweergeluiden kan voor uw kat erg effectief zijn als hij angstig is voor harde knallen. U moet minimaal 2 maanden van tevoren beginnen met deze training en zo kan u uw kat leren dat deze geluiden helemaal geen reden tot angst zijn. Het voordeel hiervan is dat de gedragstherapie langere tijd werkzaam kan zijn voor angst voor harde knallen. Als u deze cd gebruikt, dan is de gedragstraining tijdens het afspelen van de cd het belangrijkst. De enge geluiden moeten gecombineerd worden met een ontspannen en prettig gevoel. Wij adviseren om deze cd alleen te gebruiken onder begeleiding van een kattengedragsdeskundige. Bij verkeerd gebruik kan het de angst verergeren.

B. Vier weken van tevoren; rustgevende medicijnen

  • Telizen®
    Als uw kat angstig is, maar verder nog wel normaal functioneert, dan kunt u overwegen om Telizen® te geven. Hier zit L-theanine in, een stof die in groene thee zit en dat werkt rustgevend bij katten.
     
  • Clomicalm®
    Is een antidepressivum en werkt angstverlagend. Het helpt een chemische balans in de hersenen van de kat te herstellen, waardoor onrust en het lijden veroorzaakt door angst worden verminderd, daardoor wordt de kat aanvankelijker voor het aanleren van goed gedrag. Clomicalm® kan goed gebruikt worden tijdens de gedragstraining. Clomicalm is een product, geregistreerd voor honden, maar wordt al wel lange tijd veilig gebruikt bij katten.
     
  • Calm dieet van Royal Canin
    Onderzoek heeft aangetoond dat stress bij de kat verlaagd kan worden door bepaalde voedingsstoffen aan de voeding toe te voegen. Het calm dieet bevat alfa-casozepine, een stof afkomstig uit melk die een rustgevende werking heeft. Daarnaast is er L-tryptofaan (een bouwstof van eiwitten) aan toegevoegd en dit heeft een positief effect op bepaalde gemoedstoestanden zoals onrust en angst, de eetlust en het slaapgedrag. Daarnaast is het zo dat stress lichamelijke klachten kan geven. Het calm dieet ondersteunt de spijsvertering, huid, urinewegen: organen die bij stress minder goed functioneren. Het dieet wordt een paar dagen met de eigen voeding gemengd om dan uiterlijk 3 weken voor oud & nieuw volledig op calm voeding over te zijn. Schakel een week na oud & nieuw weer rustig op de eigen voeding over.
     
  • Zylkene®
    Calm dieet is geen geschikte voeding voor katten die een nier, hart of alvleesklieraandoening hebben. Ook als uw kat al op speciale voeding staat is een verandering van dieet niet mogelijk.
    Dan kan het voedingssupplement Zylkene® gegeven worden. De capsules bevatten het melkeiwit wat ook aanwezig is in het calm dieet (alfa-casozepine) dat rustgevend werkt. De eerste week van december wordt gestart met het geven van de capsules (1 maal daags). De capsules mogen geopend worden zodat het poeder over de voer gestrooid kan worden.

C. Twee weken van te voren; rustgevende verdamper

Een Feliway® verdamper® verspreidt rustgevende geurstoffen. Deze geurstoffen heten feromonen, dit zijn kalmerende en herkenbare geuren voor uw kat waardoor hij zich meer op zijn gemak gaat voelen en minder angstig is. U doet de verdamper in het stopcontact in de kamer waarin uw kat zich bevindt. De verdamper wordt afgeraden aan katten die bekend zijn met luchtwegproblemen, omdat het de luchtwegen kan prikkelen.

D. Op oudejaarsavond;  versuffende medicijnen

  • Alprazolam = Xanax®
    Alprazolam geeft een sedatie en vermindert angstgevoelens. Ook maakt het uw kat minder gevoelig voor geluiden. En dat is precies wat we willen bij angst voor harde knallen. Soms geeft het spierverslapping, dat betekent dat uw kat door zijn pootjes kan zakken. En het kan eetluststimulerend werken.
    Alprazolam is eigenlijk een humaan medicijn, ofwel bedoeld voor mensen. Het is echter gebleken dat het ook werkt bij katten met vuurwerkangst, maar het is daar niet voor geregistreerd. Alprazolam mag niet gegeven worden aan katten  met glaucoom (verhoogde oogdruk) nier- of leverproblemen, drachtige of zogende katten. Alprazolam moet gegeven worden voordat uw kat gestrest raakt. Anders slaat de medicatie niet aan, waardoor uw kat pas suf wordt als de knallen voorbij zijn. Advies is om de eerste dosering om 14.00 uur te geven. Als uw kat al heel suf van deze dosering is, dan hoeft u het niet te herhalen. Bij onvoldoende reactie kunt u om 22.00 uur dezelfde dosering herhalen. Het is van belang dat u alleen op voorschrift van een dierenarts deze medicatie geeft en niet zelf de dosering verandert.

    Sommige katten kunnen geëxciteerd raken van Alprazolam, ofwel niet slaperiger maar juist meer opgewonden. Het is dan ook verstandig ver voor oudejaarsdag te kijken hoe uw kat op deze medicatie reageert.
     

  • Acepromazine = Calmivet® en Vetranquil®
    Dit medicijn werd vroeger vaak gebruikt bij vuurwerkangst. Het wordt ook nog regelmatig in dierenwinkels verkocht. Het is een sedatie middel, dus uw kat wordt er slaperig van, waardoor hij rustiger lijkt. Uit recent onderzoek blijkt dat de kat juist gevoeliger wordt voor geluiden bij Acepromazine gebruik, maar doordat ze slapper zijn kunnen ze niet meer weglopen. De angst voor harde geluiden zal dus alleen maar toenemen. Om deze redenen raden wij het gebruik van acepromazine af!

vuurwerkangst-kat