Artrose en fysiotherapie

In de Nieuwsbrief van November 2014 is uitgebreid ingegaan op de aandoening artrose of slijtage zoals het in de volksmond wordt genoemd. Als dierenfysiotherapeut, onder andere werkzaam bij Dierenkliniek Kenaupark, wil ik wat dieper ingaan op de revalidatie van huisdieren met artrose. U kan bij de behandeling van artrose kiezen uit een grote hoeveelheid maatregelen die kunnen bijdragen tot een beter dierwaardig bestaan.

Voor welke maatregel of combinatie van maatregelen u kiest zal ondermeer afhangen van de leeftijd van het dier, de ernst van de artrose, of het acuut of chronisch is, het 'gebruik' en de algehele lichamelijke conditie van het dier.

Rust roest

Maar één ding staat vast: RUST ROEST!!! Voor huisdieren met beginnende, gevorderde dan wel vergevorderde artrose geldt dat verantwoord bewegen bovenaan het 'te doen lijstje' moet staan. Maar even terug naar het begin.
Hoe weet u als eigenaar dat u mogelijk te maken hebt met arthroseklachten bij uw huisdier.
Het belangrijkste is dat u merkt dat hij/zij zich anders gaat gedragen dan normaal.
U moet dan denken aan een of meerdere symptomen zoals:

  • startklachten,
  • moeilijk opstaan en problemen hebben met de eerste passen;
  • 'twijfelen' om op de bank, bed, stoel of in de auto te springen;
  • halverwege het normale uitlaat rondje plotseling geen zin meer hebben of langzamer gaan lopen;
  • op een andere manier gaan plassen/poepen;
  • minder graag met andere honden willen spelen;
  • de trap niet meer op willen;
  • likken, smekken, slikken, hijgen, piepen dan wel janken als uiting van pijn;
  • minder willen eten;
  • en tenslotte vaak een ander mentaal gedrag.

In een later stadium kan u ook houdingsveranderingen zien. Denk hierbij aan de Herdershond die wat meer door de achterhand zakt of het bolle ruggetje van de Teckel.

Pijn

Pijn is in eerste instantie het symptoom waar uw huisdier mee te maken gaat krijgen zonder dat er overigens al zichtbare veranderingen hoeven te zijn op bijvoorbeeld röntgenfoto's. Dit noemen we de Pre-arthrose fase. Later, als het proces doorwoekert, kunnen er door veranderingen in het gewricht bewegingsbeperkingen ontstaan waardoor uw huisdier mank zou kunnen gaan lopen als hij/zij dat al niet eerder deed door de pijn! Of uw huisdier mank gaat lopen is natuurlijk afhankelijk van waar de artrose zit maar ook hoeveel pijn het dier kan 'hebben'. U kunt overigens artrose hebben in één gewricht maar vaak is er sprake van gegeneraliseerde artrose (arthrose van alle gewrichten, dit vooral bij oudere dieren). Deze arthrosepijn beperkt zich overigens niet alleen tot pijn van het gewricht, maar daar de poten anders belast/gebruikt worden gaan ook alle spieren rond het aangedane gewricht meespelen maar zeker ook andere spiergroepen.
Het beeld kan plotseling ontstaan na bijvoorbeeld een ongeluk, verstappen of na een partijtje ravotten of het sluipt er in een paar maanden langzaam in en wordt steeds erger. Overigens bent u als eigenaar zich er niet altijd vanaf het begin van bewust dat deze klachten spelen daar het beeld niet altijd zo duidelijk is. Ik hoor vaak de eigenaar tijdens ons eerste contact zeggen: Oh, dan moet het al veel langer spelen, want hij/zij gaat al een half jaar niet zo graag meer mee uit. Zoals eerder, pijn is veruit het eerste symptoom waar we mee te maken krijgen en we zullen als fysiotherapeut maar zeker ook als eigenaar die pijn aan moeten pakken al of niet in combinatie met pijn- en ontstekingsremmende medicijnen.

ADL; Activiteiten Dagelijkse Leven

De eerste stap daartoe is het aanpassen van de ADL (activiteiten van het dagelijkse leven), natuurlijk in combinatie met gewichtscontrole, voedingsadviezen, medicatie en dergelijke.
U moet dan denken aan:

  • aangepaste uitlaattijden;
  • aanpassen speelactiviteiten door bijvoorbeeld geen ballen/stokken meer te gooien;
  • in- of uitstap hulp voor de auto; traplopen minimaliseren waarbij u natuurlijk best mag helpen;
  • verbieden om op de bank te springen.

Jaja, ga daar maar eens aan staan maar in ieder geval zo min mogelijk en een opstapje kan soms uitkomst bieden; voer- en drinkbak op hoogte brengen; aanlijnen als de buurthonden van plan zijn te gaan ravotten, enzovoorts enzovoorts enzovoorts.
We moeten overigens geen kasplantje van ons huisdier maken, maar overbelasting heeft absoluut negatieve effecten op de progressie van het ziekteproces. Wel blijft overeind dat een huisdier een dierwaardig bestaan moet kunnen leiden en moet dus ook af en toe eens lekker uit zijn of haar dak kunnen gaan als hij/zij dat wil en dat werpt hem/haar zeker niet meteen weer terug en is belangrijk voor de mentale gezondheid.

Behandeltechnieken

De fysiotherapeut beschikt over een groot arsenaal technieken, oefeningen en handelingen die in elk stadium van artrose toegepast kunnen worden.
Hierbij moet u denken aan:

  • het toedienen van warmte dan wel koude pakkingen;
  • verschillende massage technieken;
  • oefeningen om spieren te versterken en juist andere spiergroepen te ontspannen en om gewrichten te mobiliseren;
  • hydrotherapie in een Aquatrainer, in de sloot of meertje achter het huis of in de zee
  • en tenslotte beschikt de fysiotherapeut over een aantal apparaten waarmee lokaal een gewricht behandeld kan worden.

dier fysiotherapie

Ik hoor u al zeggen, het lijkt wel gewone humane fysiotherapie.
Dat klopt inderdaad.
Omdat er zoveel overeenkomsten zijn tussen het functioneren van ons lichaam en dat van het huisdier worden er veel van de humane technieken al of niet aangepast bij dieren gebruikt.
Het grote goed van dierfysiotherapie echter is dat ik als behandelaar het huisdier normaal gesproken één keer zie en behandel (uitzonderingen daargelaten) en dat u daarna als eigenaar de begeleiding overneemt nadat ik heb aangegeven wat en hoe u te werk moet gaan.
U staat dus zelf aan de basis van het herstel van het huisdier en het is ontzettend leuk om dagelijks een aantal oefeningen/handelingen te doen met uw maatje die u daardoor ziet opknappen.
In het geval van artrose is het natuurlijk wel zo dat wat versleten is nooit meer beter zal worden maar u kunt de rest van het lichaam zo optimaliseren dat het dier veel minder last van de aandoening zal hebben en tevens kan u het progressieve karakter van artrose gunstig beïnvloeden.
Maar nooit zullen wij uit het oog mogen verliezen dat het gaat om de kwaliteit van leven van ons huisdier!

Voor meer informatie of het maken van een afspraak kunt u zich te allen tijde wenden tot Dierenkliniek Kenaupark.
Fred van der Putten, Dierenfysiotherapeut & Paardenosteopaat, Dierfysiotherapie De Streng

dier-fysiotherapie